Edytor rozkroju ręcznego

Edytor rozkroju ręcznego to edytor wizualny, w którym detale układa się na arkuszach materiału ręcznie. Jest potrzebny, gdy gotowy układ trzeba poprawić: przesunąć detal, dodać arkusz albo zdjąć detal z arkusza i ułożyć go inaczej.

Otwarcie edytora

Edytor otwiera się dla konkretnego zamówienia i zawsze z gotową kartą: rozkrój jest liczony automatycznie, a operator poprawia jego wynik. Jeśli zamówienie nie ma jeszcze karty, edytor uruchamia rozkrój od razu przy otwarciu, więc nigdy nie pozostaje pusty. Detale trafiają na listę po lewej nie dlatego, że rozkrój „sobie nie poradził”, lecz gdy operator sam zdjął je z arkusza albo dodał do zamówienia nowy materiał. A jeśli detal nie mieści się na żadnym arkuszu swojego materiału, do edytora w ogóle nie dochodzi: zamówienie pokaże błąd obliczeń z przyczyną.

Przyciski sterujące znajdują się w lewym górnym rogu, pod polem wyboru materiału. Są to ikony z podpowiedziami: „←” — „Wstecz”, „💾” — „Zapisz rozkrój”, „≡” — „Polecenia rozkroju”. Dopóki choć jeden detal nie leży na arkuszu, w slocie zapisu zamiast dyskietki stoi pomarańczowa „czarodziejska różdżka” „Dotnij (N)”, gdzie N to liczba nierozmieszczonych detali: oddaje ona takie detale do rozkroju i zwraca zaktualizowaną kartę. To jeden slot o dwóch stanach; osobnych przycisków na dole edytora nie ma.

Interfejs

• lista detali — detale jeszcze nieułożone, z wymiarami i licznikiem ilości;
• obszar roboczy — arkusze materiału, na których układa się detale;
• podgląd arkuszy — miniatury wszystkich arkuszy;
• wybór materiału — jeśli w zamówieniu jest kilka materiałów, przełącza się między nimi.

Każdy detal na stosie po lewej ma teraz przyciski do druku, podglądu i wstawienia na arkusz w obróconej pozycji. Podczas przeciągania detalu na arkusz kółko myszy obraca go — nie trzeba osobno klikać «Obrót». Detale dwustronne (zszywane) nie są tu wyróżniane kolorem — mają takie samo wypełnienie jak pozostałe detale; beżowe podświetlenie występuje tylko na karcie rozkroju. W edytorze oznacza je niebieski podpis zamiast numeru bieżącego: „PD N” to detal podstawowy, „PD N-F” nakładka licowa (frontowa), a „PD N-B” tylna. N jest takie samo dla wszystkich części jednego zszycia, więc po nim dopasowuje się połówki, a końcówka F/B wprost mówi, która strona jest przed tobą. Podpis widać i na stosie po lewej, i na samym detalu na arkuszu; korzysta z niego także wyszukiwanie na stosie — „PD 3”, „pd3f” albo po prostu „3”. Szerokość rzazu w edytorze jest wyświetlana tylko do odczytu i pochodzi z ustawień wyposażenia produkcji — rozbieżności między mapą na ekranie a rzeczywistą maszyną są wykluczone. Przełącznik podpowiedzi (zapamiętujący stan) i osobne okno pomocy pozwalają opanować edytor bez szkolenia.

Rozmieszczanie detali

Detal z listy przeciąga się na arkusz: podczas przenoszenia pod kursorem widać półprzezroczysty obrys detalu, a jeśli mieści się on w wolnej strefie — puszczasz i detal staje na miejscu. Ilość na liście przy tym maleje. Już rozmieszczony detal można tak samo przeciągnąć w inne miejsce arkusza lub na inny arkusz.

• Obrót — dopóki detal jest trzymany myszą, kółko obraca go o 90° (detalu z teksturą nie da się obrócić). Osobnej pozycji „Obróć” nie ma: aby obrócić już rozmieszczony detal, przeciągnij go, przewijając kółko;
• Kliknięcie rozmieszczonego detalu — otwiera minimenu: w nagłówku numer i nazwa detalu oraz jego wymiar (kliknięcie wymiaru kopiuje go do schowka), niżej trzy okrągłe przyciski z podpowiedziami — „Usuń (do stosu)” (zdejmuje detal z arkusza z powrotem na listę po lewej), „Podgląd” i „Drukuj”, a pod nimi wiersz „obrót N/M” — poziom obrotu piły dla tego detalu i limit maszyny.

Przełącznik „Magnes” na górnym pasku wpływa tylko na przeciąganie myszą: gdy jest WŁ., detal zatrzaskuje się w rogu wolnej strefy, gdy WYŁ. — zostaje dokładnie tam, gdzie go upuszczono, środkiem w punkcie upuszczenia. Wyłączony magnes nie daje współrzędnych liczbowych: do precyzyjnego pozycjonowania służy przycisk „X,Y” po prawej od przełącznika (chowa się na czas przeliczania rozkroju, a w części kompilacji edytora może go nie być). Po kliknięciu otwiera się okienko: wybierasz detal spośród jeszcze nierozmieszczonych i arkusz, wpisujesz X i Y lewego górnego rogu w milimetrach i w razie potrzeby zaznaczasz „Obróć o 90°” — detal z teksturą nie ma tego pola. Obok na szaro podpowiedziane są dopuszczalne zakresy X i Y dla wybranej pary „detal — arkusz”, a wpis jest sprawdzany na bieżąco: pojawia się „Mieści się” albo „Detal nie mieści się w tym punkcie.” / „Współrzędne poza dopuszczalnym zakresem.”, a przycisk „Ustaw” pozostaje nieaktywny, dopóki współrzędne nie będą poprawne.

Operacje na arkuszach

• Dodaj arkusz — przycisk „+ Arkusz” otwiera okno „Dodaj arkusz”. Widnieją w nim listą wolne resztki magazynu Twojej firmy dla tego materiału — wymiar, ilość i numer resztki — a na dole przycisk „+ Cały arkusz” z wymiarami katalogowymi. Resztka już dodana do bieżącego rozkroju pokazana jest na szaro z adnotacją „już w rozkroju” i nie da się jej wybrać ponownie. Gdy wolnych resztek nie ma, okno tak i pisze: „Brak wolnych resztek — dostępny tylko cały arkusz”. Dla materiału klienta okno w ogóle się nie otwiera — od razu dodawany jest cały arkusz, bo materiały klienta nie leżą w magazynie firmy. Przy krawędziach nowego arkusza automatycznie zakładane jest obcięcie;
• Obróć arkusz — zmienia orientację arkusza, układ jest przeliczany;
• Usuń arkusz — wszystkie detale z niego wracają na listę.

Uwaga: osobnego cofania działań (undo) nie ma — detal wraca na listę kliknięciem, a dla pełnego zresetowania układ czyści się w całości.

Przycisk «Połącz resztki» przebudowuje wolne strefy arkusza tak, aby zamiast kilku małych ścinków powstała jedna duża resztka użytkowa — wariant jest proponowany tylko wtedy, gdy jest ściśle lepszy od obecnego (mniej stref resztek, mniej cięć, mniejsza łączna długość cięcia), i nigdy nie przekracza limitu obrotów piły maszyny. Kliknięcie w wąski pasek, w który nie mieści się żaden detal, nie otwiera już pustej listy — system sam przekierowuje do najbliższej resztki, w którą detal faktycznie się zmieści.

Kilka materiałów

Jeśli zamówienie jest z kilku materiałów, obszar roboczy pokazuje tylko arkusze wybranego materiału. Przełączenie materiału zmienia zestaw arkuszy; zliczanie nierozmieszczonych detali prowadzone jest dla całego zamówienia.

Zapis i docięcie

W slocie zapisu w lewym górnym rogu stoi jeden z dwóch przycisków — zależnie od tego, czy wszystkie detale są rozmieszczone:

• „Zapisz rozkrój” (ikona dyskietki) — dostępny, gdy rozmieszczono wszystkie detale. Zapisuje ręczny układ jako kartę rozkroju zamówienia i wraca w tej samej karcie przeglądarki na stronę gabinetu, z której uruchomiono rozkrój — z reguły jest to kalkulacja zamówienia;
• „Dotnij (N)” (pomarańczowa „czarodziejska różdżka”) — pokazuje się, gdy część detali nie jest jeszcze rozmieszczona. Przekazuje pozostałe detale optymalizatorowi, który sam je docina; po obliczeniu edytor odświeża się gotowym układem, a w slocie znów pojawia się ikona zapisu.

Przycisk „←” („Wstecz”) wraca na tę samą stronę bez zapisu — po potwierdzeniu, aby zmiany nie przepadły przypadkiem.

Jeśli karta została zapisana z tego edytora, zamówienie automatycznie otrzymuje oznaczenie „Rozkrój ręczny”: ikona pojawia się we wszystkich listach zamówień, a w karcie zamówienia i na formularzu — duża czerwona plansza „UWAGA! ROZKRÓJ RĘCZNY”. Oznaczenie znika samo, jeśli rozkrój zostanie później w całości przeliczony automatycznie.

Jak uruchomić rozkrój automatyczny i co pokazuje gotowa mapa — w artykule «Rozkrój automatyczny i mapa rozkroju». Resztki użytkowe pozostające na arkuszach opisano w sekcji «Resztki materiału».