Rozkrój automatyczny i mapa rozkroju

Rozkrój automatyczny rozkłada detale zamówienia na arkuszach materiału tak, aby powstało jak najmniej odpadów. Układ buduje optymalizator; wynik pokazywany jest w postaci mapy rozkroju — schematu arkuszy z detalami.

Uruchomienie rozkroju automatycznego

Rozkrój uruchamia się z projektu. Przed obliczeniem projekt jest sprawdzany pod kątem błędów: jeśli są puste lub niepoprawne detale, rozkrój się nie rozpocznie, a otworzy się lista błędów.

Każdy detal jest dodatkowo sprawdzany pod kątem tego, czy mieści się w pełnym gabarycie arkusza swojego materiału — z uwzględnieniem możliwego obrotu o 90°. Jeśli detal fizycznie nie mieści się na żadnym arkuszu, obliczenie w ogóle się nie uruchamia: od razu widać jasny komunikat, który detal i dlaczego się nie mieści, zamiast długiego obliczenia kończącego się niejasnym błędem.

Samo obliczenie wykonuje się jako zadanie w tle, a jego przebieg pokazuje okno „Status rozkroju”:

• Status — „Oczekiwanie…”, „Przetwarzanie…”, „Zakończono” lub „Błąd”; podczas przetwarzania pod wierszami przesuwa się pasek postępu;
• Czas wykonania — stoper od momentu uruchomienia oraz Rozpoczęto — godzina startu;
• Serwer — na którym serwerze obliczeniowym liczone jest zadanie;
• Próba — ile razy platforma zdążyła zapytać serwer o gotowość (odpytywanie raz na sekundę);
• Miejsce w kolejce i Pozostało około — gdy serwer podaje kolejkę i szacowany czas;
• treść błędu — wprost w oknie, jeśli obliczenie się nie powiodło (na przykład detal jest większy od arkusza albo nie ustawiono materiału).

Na wynik czeka się nie dłużej niż dwie minuty: jeśli serwer w tym czasie nie odpowie, okno pokazuje błąd przekroczenia czasu. Oczekiwanie można przerwać przyciskiem „Anuluj” — mapa nie zostaje wtedy zbudowana, a zamówienie pozostaje bez zmian.

Co pokazuje mapa rozkroju

Mapa to zestaw arkuszy materiału. Każdy arkusz pokazany jest osobno, ze swoim materiałem i liczbą jednakowych arkuszy. Na arkuszu rozmieszczone są:

• detale — z wymiarami długości i szerokości, na swoich miejscach na arkuszu;
• resztki użytkowe — wolne kawałki arkusza, wyróżnione osobno (więcej w sekcji «Resztki materiału»);
• operacje CNC wewnątrz detalu — wiercenia, rowki, frezowanie, obcinanie krawędzi, otwory przelotowe i inne;
• obrzeże po bokach detali — w zbiorczej tabeli obrzeży z oznaczeniem, nazwą i ilością.

Wymiary są podawane na detalach i na resztkach, które wyliczyła platforma. Przy resztce użytkowej podpisany jest jej właściciel („Resztka firmy” albo „Resztka klienta”) i rozmiar; przy resztce bez przypisanego właściciela — po prostu „Resztka” i rozmiar; przy resztce uznanej za nieprzydatną — rozmiar i adnotacja „nie używać”. To, czy w ogóle traktować kawałek arkusza jak resztkę, rozstrzygają ustawienia produkcji firmy: minimalny rozmiar resztki po X, po Y oraz minimalna powierzchnia. Jeśli kawałek nie spełnia choćby jednego progu, platforma nie wydzieli go jako resztki i oznaczy jako odpad. Najedź kursorem na arkusz: nad pustymi strefami pojawi się kreskowanie z rozmiarem, powierzchnią i powodem, dla którego kawałek nie stał się resztką użytkową, a nad kartą wypisane są same progi firmy. Pasków węższych niż 20 mm nie podświetlamy — to rzazy i obrzynanie, a nie odpad. Progi ustawia administrator firmy w panelu administracyjnym, sekcja „Rozkrój”.

Podsumowania wyświetlane są dwa razy: nad mapami — łączne dla wszystkich materiałów zamówienia, oraz pod ostatnią mapą materiału — dla tego materiału, jeśli map dla niego wyszło kilka. Wskaźniki w obu są takie same: liczba arkuszy, powierzchnia detali, powierzchnia resztek użytkowych, powierzchnia pobranego materiału, powierzchnia netto, strata netto, liczba cięć obrzynających i ilość cięcia. Własne liczby ma też każda pojedyncza mapa — rozwijają się kliknięciem w wiersz materiału w jej nagłówku.

Powierzchnia pobranego materiału to powierzchnia arkuszy, które poszły do produkcji. Powierzchnia netto to ta sama liczba pomniejszona o resztki użytkowe: resztka wraca do magazynu i stratą nie jest. Strata netto to udział pobranego materiału, który nie trafił ani w detale, ani w resztki użytkowe — obrzyny, rzaz piły i obrzynanie. Udział liczony jest od pobranego materiału, dlatego mapa, w której niemal cały arkusz stał się resztką użytkową, nie daje zawyżonego procentu. Gdy w obliczeniu nie ma arkuszy (towar na metry), zamiast procentu wyświetlana jest kreska.

Co uwzględnia rozkrój

Przy układaniu optymalizator uwzględnia parametry produkcyjne materiału:

• szerokość rzazu — grubość cięcia piły, która jest «zjadana» między detalami;
• obcięcie krawędzi arkusza — obrzynanie przy krawędzi przed rozkrojem;
• kierunek cięcia — swobodny lub ściśle wzdłuż jednej osi;
• obrót detalu — czy można obracać detal o 90° (zależy od kierunkowości materiału, tekstury);
• minimalny rozmiar resztki użytkowej — kawałki mniejsze od niej nie idą do resztek.

Mapa rozkroju budowana jest z poleceń piły — tych samych, według których arkusz jest cięty na maszynie. Dlatego kawałki nie rozjeżdżają się względem arkusza o obcięcie z rzazem, a podpis kawałka pokazuje dokładnie ten pas, który odcina dane polecenie. Nominał ewidencyjny resztki pozostaje bez zmian: w tabelach zamówienia i w magazynie resztek jest taki jak dotąd. Na ekranie i na wydruku mapa rysowana jest tak samo.

Druk mapy

Gotową mapę można wysłać do druku — przycisk druku otwiera okno z wariantami:

• Tylko mapy rozkroju — druk samych schematów arkuszy; dodatkowo można włączyć rozpisanie detali;
• pełny druk — z dodatkowymi blokami: informacja o obrzeżach i zbiorcze dane o mapach rozkroju, statystyka operacji CNC, wybór konkretnych map rozkroju oraz rozpisanie detali.

Można wybrać, które arkusze drukować i dla każdego — czy potrzebne jest rozpisanie detali. Przycisk «Wyślij» tworzy dokument do druku.

Na drukowaną mapę trafiają tylko resztki użytkowe. Ścinek, którego platforma nie uznała za użytkowy, nie jest drukowany w ogóle: nie ma ani ramki, ani podpisu, ani wymiarów, nie wchodzi też do rozpiski detali — jego miejsce pozostaje niezajętym polem arkusza (tło arkusza na wydruku jest kreskowane). Resztka użytkowa jest natomiast drukowana ramką z podpisem, czyja jest, i z wymiarami. Przy lustrzanie odbitych mapach blatów litery obrzeży obracają się razem z mapą, dzięki czemu obrzeże na wydruku odpowiada obrzeżu na maszynie. Wszystkie wymiary na mapach są zaokrąglane do 0,1 mm. Dla detali z ustawionym kierunkiem tekstury w rogu detalu drukowana jest dwukierunkowa strzałka — operator piły widzi orientację tekstury bezpośrednio na mapie.

Jeśli gotowy układ trzeba poprawić — przesunąć detale, dodać arkusz, zdjąć detal z arkusza i ułożyć go inaczej — robi się to w edytorze rozkroju ręcznego.